تفسیر آیات 37 تا 40 سوره توبه صفحه 193 سه شنبه 22 دیماه

1388

اعوذ بالله من الشیطان الرجیم

إِنَّمَا النَّسي‏ءُ زِيادَةٌ فِي الْكُفْرِ يُضَلُّ بِهِ الَّذينَ كَفَرُوا يُحِلُّونَهُ عاماً وَ يُحَرِّمُونَهُ عاماً لِيُواطِؤُا عِدَّةَ ما حَرَّمَ اللَّهُ فَيُحِلُّوا ما حَرَّمَ اللَّهُ زُيِّنَ لَهُمْ سُوءُ أَعْمالِهِمْ وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكافِرينَ (37)

يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا ما لَكُمْ إِذا قيلَ لَكُمُ انْفِرُوا في‏ سَبيلِ اللَّهِ اثَّاقَلْتُمْ إِلَى الْأَرْضِ أَ رَضيتُمْ بِالْحَياةِ الدُّنْيا مِنَ الْآخِرَةِ فَما مَتاعُ الْحَياةِ الدُّنْيا فِي الْآخِرَةِ إِلاَّ قَليلٌ (38)

إِلاَّ تَنْفِرُوا يُعَذِّبْكُمْ عَذاباً أَليماً وَ يَسْتَبْدِلْ قَوْماً غَيْرَكُمْ وَ لا تَضُرُّوهُ شَيْئاً وَ اللَّهُ عَلى‏ كُلِّ شَيْ‏ءٍ قَديرٌ (39)

إِلاَّ تَنْصُرُوهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللَّهُ إِذْ أَخْرَجَهُ الَّذينَ كَفَرُوا ثانِيَ اثْنَيْنِ إِذْ هُما فِي الْغارِ إِذْ يَقُولُ لِصاحِبِهِ لا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنا فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكينَتَهُ عَلَيْهِ وَ أَيَّدَهُ بِجُنُودٍ لَمْ تَرَوْها وَ جَعَلَ كَلِمَةَ الَّذينَ كَفَرُوا السُّفْلى‏ وَ كَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيا وَ اللَّهُ عَزيزٌ حَكيمٌ (40)

نسى‏ء[ جا به جا كردن و تأخير ماه‏هاى حرام‏]، افزايشى در كفر(مشركان)است؛ كه با آن، كافران گمراه مى‏شوند؛ يك سال، آن را حلال، و سال ديگر آن را حرام مى كنند، تا به مقدار ماه‏هايى كه خداوند تحريم كرده بشود(و عدد چهار ماه، به پندارشان تكميل گردد)؛ و به اين ترتيب، آنچه را خدا حرام كرده، حلال بشمرند. اعمال زشتشان در نظرشان زيبا جلوه داده شده؛ و خداوند جمعيّت كافران را هدايت نمى‏كند! (37)

اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد! چرا هنگامى كه به شما گفته مى‏شود: «به سوى جهاد در راه خدا حركت كنيد!» بر زمين سنگينى مى‏كنيد(و سستى به خرج مى‏دهيد)؟! آيا به زندگى دنيا به جاى آخرت راضى شده‏ايد؟! با اينكه متاع زندگى دنيا، در برابر آخرت، جز اندكى نيست! (38)

اگر(به سوى ميدان جهاد) حركت نكنيد، شما را مجازات دردناكى مى‏كند، و گروه ديگرى غير از شما را به جاى شما قرار مى‏دهد؛ و هيچ زيانى به او نمى‏رسانيد؛ و خداوند بر هر چيزى تواناست! (39)

اگر او را يارى نكنيد، خداوند او را يارى كرد؛ (و در مشكلترين ساعات، او را تنها نگذاشت؛) آن هنگام كه كافران او را(از مكّه) بيرون كردند، در حالى كه دوّمين نفر بود(و يك نفر بيشتر همراه نداشت)؛ در آن هنگام كه آن دو در غار بودند، و او به همراه خود مى‏گفت: «غم مخور، خدا با ماست!» در اين موقع، خداوند سكينه(و آرامش) خود را بر او فرستاد؛ و با لشكرهايى كه مشاهده نمى‏كرديد، او را تقويت نمود؛ و گفتار(و هدف) كافران را پايين قرار داد، (و آنها را با شكست مواجه ساخت؛) و سخن خدا(و آيين او)، بالا(و پيروز)است؛ و خداوند عزيز و حكيم است! (40)

نکات تفسیری آیات فوق

1. همانطور که در آیات پیشین آمده بود تعداد ماه ها نزد خداوند در کتاب الهی مشخص شده است و کسی نباید تغییر یا تبدیلی در آن صورت دهد  و کسانی مبادرت به این عمل خلاف می نمایند که اولا کافرند و ثانیا با این عمل خود برکفر خود افزوده اند ؛ بدین معنا که مسلمان و شخص مومن مرتکب چنین عملی نمی شود .
2. احکام الهی ، تعارف بردار  نیست و هیچ کس حق ندارد حلال خدا را حرام و حرام الهی را حلال نماید .
3. کسانی که حلال و حرام را جایگزین یکدیگر می کنند ،  اعمال زشتشان در نظرشان زیبا جلوه می کند ؛ بنابراین از  نعمت هدایت محروم گشته و به سمت تباهی و نابودی  پیش می روند .
4. از موانع هدایت می توان به تغییر احکام الهی ، کفر و نیز  سر باز زدن از دستورات رهبر و مقتدای جامعه اسلامی اشاره کرد .
5. متاع دنیا بی ارزشتر از آن است که با نعمت های آخرت مقایسه شود .
6. اگر انسان ها از حق دفاع نکنند ؛ اینگونه نیست که خداوند نسبت به آن توجهی نداشته باشد ؛ بنابراین خداوند همیشه و در همه حال ؛ حتی زمانی که همه از اطراف حق پراکنده می شوند ،حق را یاری می رساند .
7. اهل ایمان نباید از سختی ها و مشکلات شانه خالی کنند ؛ چرا که درجه و مرتبه ایمان رابطه مستقیمی با صبر در مشکلات و سختی ها دارد ؛ همچنین هنر انسان های با ایمان و با تقوا چگونگی مواجه شدن با سختی  ها و مشکلات است و مطمئنا این سختی و مشکلات است که انسان ها را غربال می کند .
8. جهاد در راه خدا در حقیقت معامله سود آوری است که اگر انسان ها متوجه آن شوند لحظه ای از آن غفلت نمی کنند .
9. از این آیات بر می آید که یار غار پیامبر بودن فضیلت و برتری به شمار نمی آید ؛ بلکه ماندن و استوار بودن در مسیر پیامبرو حفظ سنت و دستورات آن حضرت  ارزشمند است .

10.انسان برای رسیدن به اهداف متعالی  ، علاوه بر تحمل سختی ها و مشکلات باید به ایمان ، سکینه و آرامش قلبی و نیز اعتماد به خداوند و فرستادگان آن مجهز شود .

11.خداوند همواره به شکلی که ما تصور آن را نداریم ، جبهه حق را یاری می رساند .

12.عزت و سربلندی از آن خداوند و اراده اوست .

13.برای همیشه سخن و آیین  الهی جایگاهی مافوق همه سخنان و آیین ها دارد و بزرگی و عزت از آن اوست .

14. برای کسب عزت و بزرگی باید مسیر رضایت الهی را طی نمود ؛ بدین معنا که به احکام الهی تن دهیم ، از سختی ها و مشکلات فرار نکنیم ،ارزش  نعمت های آخرت را قدر بدانیم و بر مطامع دنیا چشم بپوشیم ، با توکل و توجه به خداوند آرامش و سکینه  را بر قلوبمان حاکم کنیم و مسیر هدایت را بشناسیم و از آن خارج نشویم .

والسلام علیکم ورحمه الله و برکاته

مجتبی ابراهیمی سه شنبه :88/10/22 ساعت 7/15 الی 7/30  منزل علی اصغر تاشی